BLOB Oyunlarının Spanish PnR ile Bağlantısı

Günümüz Euroleague basketbolunda hücumlar artık çizilmiş setlerle değil, birbirine bağlanan kalıplarla oynanıyor. Bunun en dikkat çeken örneklerinden biri BLOB (Dip Çizgi Oyunları) oyunlarının Spanish PnR (İspanyol Pick and Rol) ataklarıyla devamıdır.


Bu yazıda BLOB + Spanish PnR kalıbını bir "dip oyunu" ya da "özel set" olarak değil; savunmanın en zayıf olduğu anı hedefleyen bilinçli bir hücum felsefesi olarak ele alıyorum.

BLOB + Spanish PnR

Set Değil, Karar Üreten Bir Hücum Felsefesi

Geleneksel bakış olarak BLOB, pota altından "kolay sayı" üretmek için tasarlanmış kısa oyunlardır. Ancak Euroleague seviyesinde BLOB oyunlarının gerçek amacı çoğu zaman direk sayı bulmak değil, savunmayı henüz yerleşmeden ilk avantajı yaratmaya çalışmaktır.

BLOB sonrası savunma:
  • Eşleşmede tam uyuşamayabilir
  • Help and recover (yardım ve dönüşler) gecikebilir
  • İletişim bozuklukları yaşanabilir
Bu nedenle üst düzey takımlar BLOB oyunlarını hücumun bitmesi gereken bir an olarak değil, başlaması gereken bir an olarak görüyorlar.

BLOB ve Spanish PnR

Spanish PnR, Euroleague basketbolunda sadece bir PnR versiyonu değildir. Aynı anda iki savunmacıyı kararsız bırakan, zamanlamaya dayalı bir karar verme sürecidir.

Spanish PnR atağın gücü şuradan gelir:
  • Roll'ü savunan oyuncu back screen (arkadan perde) alır.
  • Topu savunan oyuncu perde yönünde karar vermek zorunda kalır.
  • Yardım savunmasında bir gecikme yaşanır.
BLOB oyunlarında savunma zaten bu kararları vermekte zorlanırken, Spanish PnR ile bağlantılı oynamak bu kararsızlığı bilinçli olarak büyütür.

Spanish PnR

Euroleague basketbolunda sık görülen bir detay olarak; BLOB oyunlarında topu oyuna sokan oyuncu, aksiyon bittikten sonra oyun dışında kalmaz. Aksine sahaya girdikten sonra doğal bir açıyla Spanish PnR atağında "back screener" rolünü alır. Bu rol sıradan bir iş değildir. Topu oyuna sokan oyuncu:
  • Savunmanın zihninde bir anlığına oyun dışı kalır.
  • Bu oyuncu genelde şut tehdidi olan bir oyun kurucu ya da kanat oyuncusudur.
  • Karar verme niteliği güçlü bir oyuncudur.
Bu özellikler de onu Spanish PnR ataklarında oyuna yön veren değerli biri haline getirir.

Neden Dar Alanda BLOB + Spanish PnR?

Bu kalıpların sıklıkla dar alanda oynanmasının temelinde, savunmanın alan-zaman-iletişim kavramlarında eşzamanlı zorlanmasıdır. Dar alanda oynanan basketbolda:
  • Yardım savunması gecikebilir.
  • Yardım savunması pozisyonu gecikebilir.
  • Switch iletişimi bozulabilir.
Spanish PnR ise tam olarak bu gecikmeleri cezalandıran bir hücum kalıbına sahiptir. Bu nedenle BLOB + Spanish PnR:
  • Geniş alanda oynandığında bir set,
  • Dar alanda oynandığında bir savunma tuzağı olarak kullanılabilir.

Euroleague Oyuncuları Neden Fark Yaratıyor?

Bu hücum kalıplarının işlemesinin temel sebebi, oyuncuların:
  • Karar verme sürecinin kısa olması,
  • Temas sonrasında dengelerini koruması,
  • Set bozulduğunda oyunun oynanabilmesidir.
Euroleague seviyesinde back screener:
  • Sadece perde yapmaz,
  • Açılır (pop out), pas verir ve oyuna yön verir.
Bu yüzden Spanis PnR ataklarında doğru back screener seçimi hücumu şekillendirir.

Konsept Altyapıya Nasıl Yansıtılır?

U16, U18 seviyesinde en sık yapılan hata, BLOB ve Spanish PnR kalıplarının ezberlenmesi gereken set olarak gösterilmesidir. Doğru yaklaşım ise şudur:
  • BLOB, avantaj yaratma çabasıdır,
  • Spanish PnR ise avantajı büyütme çabasıdır.
Genç basketbolcu adaylarına öğretilmesi gereken şey:
  • "Top oyuna girdiğinde oyun bitti" değil,
  • "Avantaj başladı, karar vermeliyim" düşüncesi olmalıdır.
Bu bilinçle yetişen genç basketbolcu adayları, üst yapıya geçtiklerinde konseptleri otomatik olarak oynayabilir.

Koç Notu

BLOB oyunlarından direkt sayı bulmak bir sonuçtur.
BLOB oyunlarından Spanish PnR oynamak ise bir felsefedir.
Euroleague basketbolunda fark yaratan detay tam olarak budur.

Sık Sorulan Sorular

BLOB oyunlarında neden Spanish PnR ile devam ettirilir?
Çünkü savunma henüz yerleşmemiştir ve Spanish PnR bu gecikmeyi iyi cezalandıran bir kalıptır.

Spanish PnR altyapıya öğretilmeli mi?
Evet, ancak set olarak değil; karar verme ve zamanlama konsepti olarak çalışılmalıdır.

BLOB + Spanish PnR neden dar alanda daha etkilidir?
Çünkü dar alan savunmanın yardım, iletişim ve eşleşme hatalarını arttırır.

Sonuç olarak; BLOB + Spanish PnR, modern basketbolda:
  • Bir dip oyunu değil,
  • Bir set dizisi değil,
  • Bir hücum felsefesidir.
Bu felsefeyi anlayan ve oyuncularına doğru şekilde aktaran koçlar, sadece maç kazanmaz; oyuncu yetiştirir.
spacer

Eğitime Adanmış Hayatlar Anısına | Birlikte Yürüdük, Unutmadık

 Bazı günler vardır; yapılan etkinlikten çok, taşıdığı anlam hafızada yer eder. 15 Aralık 2026 Perşembe günü, Şişli’de beden eğitimi öğretmenleri olarak tam da böyle bir günde bir araya geldik.

Eğitime Adanmış Hayatlar Anısına – Birlikte Yürüyoruz, Unutmuyoruz” adıyla düzenlenen trekking etkinliği, sadece bir doğa yürüyüşü değil; eğitime emek vermiş hayatlara duyulan saygının güçlü bir ifadesiydi.

Eğitime Adanmış Hayatlar

Maçka Parkı’nda Anlamlı Bir Buluşma

Etkinliğimiz, İstanbul’un simge yeşil alanlarından biri olan Maçka Parkı’nda gerçekleşti. Aynı mesleğin yükünü ve sorumluluğunu taşıyan beden eğitimi öğretmenleri olarak, aynı adımlarla yürümek; hem mesleki hem de insani bağlarımızı güçlendirdi.

Bu yürüyüşte tempo kadar duygu da ortaktı. Her adım, eğitime adanmış emekleri hatırlamak ve unutmamak içindir.

İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü’nün Değerli Katkısı

Bu anlamlı organizasyonun hayata geçirilmesinde Şişli İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü, beden eğitimi öğretmenlerinin spor alanındaki üstün çabalarını ve fedakârlıklarını merkeze alan bir yaklaşımla başat rol oynadı.

Ayrıca İlçe Millî Eğitim Müdürümüzün bizzat trekkinge katılması, bu etkinliği sembolik olmaktan çıkarıp güçlü bir kurumsal duruşa dönüştürdü. Sahada, yürüyüşün içinde olmak; eğitime verilen değerin en net göstergesiydi.

Yürüyüş Sonrası: Paylaşılan Sofrada Paylaşılan Anlam

Trekkingin ardından Şişli Öğretmenevi’nde yapılan kahvaltı, günün ruhunu tamamlayan bir buluşma oldu. Aynı masada buluşup:
  • günün anlam ve önemini konuştuk,
  • dönemin yorgunluğunu birlikte attık,
  • eğitimin ve sporun insan hayatındaki dönüştürücü gücünü yeniden hatırladık.
Bu sohbetler, yürüyüş kadar kıymetliydi.

Benim İçin Bir Onur, Eğitim İçin Bir Saygı

Bu etkinliğe katılım gösteren beden eğitimi öğretmenleriyle bir arada olmak benim için gerçek bir onur oldu.

Eğitime adanmış hayatları saygıyla anmak, sadece geçmişe değil; bugüne ve gelecekte eğitimin yükünü taşıyan tüm eğitim neferlerine yapılan anlamlı bir saygı duruşuydu.

Birlikte yürümek, birlikte hatırlamak ve birlikte üretmek işte tam da bu yüzden bu etkinlik, düşüncemde özel bir yer edindi.

spacer

Basketbolun Ötesinde Bir Öğretmen Olmak

 Basketbol, sadece bir oyun değil, ayrıca benim için bir yaşam okuludur. Bir koç olarak, sporcularıma sadece basketbolu öğretmekle kalmıyorum, aynı zamanda yaşamın değerlerini de öğretmeye çalışıyorum. Geçmişten gelen bir oyuncumun hayata ve basketbola bıraktığı izlerle sizlerle bir kesit paylaşmak istiyorum.

Cem, benim antrenmanlarımla basketbolu öğrenmeye gayret eden genç bir sporcuydu. Çok yetenekliydi, ancak bir sorunu vardı: Öfkesi. Cem'in öfkesi o dönemde onun en büyük düşmanıydı.

Basketbol Yaşamı

Basketbol Sadece Bir Oyun Değil

Benim için basketbol, sporcuların karakterini şekillendiren, onlara öz disiplin, takım olma gibi becerileri kazandıran bir alandır. Cem'in basketbolun kazandırdığı disiplinle öfkesini yenerek nasıl bir yöneticilik pozisyonuna geldiğini gözlemlemek, basketbolun büyüsünü bir kez daha bana hatırlattı.

Bu yazıdaki anılarım basketbolun sadece bir oyun olmadığı aynı zamanda bir yaşam okulu olduğuna dair tespitim bir kere daha kendini gösterdi.

Öfkenin Kölesi misin, Efendisi misin?

Cem, her yanlış yaptığında, öfkeleniyor ve sahayı terk ediyordu. Onun bu öfkesini fark ettiğim zaman önce onunla konuştum. 

"Cem öfken seni yiyip bitiriyor. Neden hemen öfkeleniyorsun?" diye sorduğumda sakinliğim karşısında şaşırmış ve bu soru onu düşündürterek;

"Öfkem, beni daha iyi bir basketbol oyuncusu yapıyor. Daha çok çalışmamı sağlıyor" dedi.

Bu yanıtın karşısında ona yönelerek;

"Öfke, seni daha iyi bir sporcu yapmaz. Aksine öfke seni lime lime yok eder. Oysa sen kendi öfkenin kölesi değil efendisi olmalısın" dedim.

Cem, bir soluk alarak sözlerimi dinlemeye karar vermişcesine sustu. Zamanla öfkesini kontrol etmeyi başararak basketbol sahasında ve dışarda daha iyi bir sporcu adayı oldu. Bunun nasıl geliştiğini uzun uzun anlatamayacağım ama basketbolun hayat biçiminden kaynaklandığını söyleyebilirim.

Basketboldan Alınan Disiplin

Cem ile antrenmanlarımız yıllarca sürdü. Daha sonra hayatın ona çizdiği yolda kalbinde basketbol sevgisiyle ilerledi. Aradan yıllar geçti. Bir gün, Cem'i bir şirkette başarılı bir yönetici olduğunu gördüm. Şirketinde beni gördüğünde yanıma gelerek:

"Koç, bana basketbolu öğrettiğiniz için size çok teşekkür ederim. Basketboldan aldığım disiplin sayesinde ben bu yerlere gelmeyi başardım. Öfkemi kontrol etmeyi basketbol sayesinde öğrendim. Bu disiplin bana iş hayatımda büyük avantajlar sağladı" dedi.

Basketbol Bir Öğretmendir

Bugün hala Cem gibi pek çok genç bireye basketbolun ötesinde bir şeyler öğretme çabam devam ediyor. Şunu çok iyi biliyorum: Basketbol sadece bir oyun değil, bir yaşam okuludur. Bu okulda okulda öğretmenlik yapmaktan gurur duyuyorum.

Basketbolla kalmanız ümidiyle...
spacer

Potayı Karartın | Inverted Jump Stop Tekniği Nedir?

 Modern basketbolda post up oyunları evrimleşiyor. Artık sadece uzun boylu olmak yetmiyor; boyalı alanda ayaklarını iyi kullanan pivot oyuncuları fark yaratıyor.  Bugün modern basketbolun en etkili ayak oyunlarından birini incelemek istiyorum: Inverted Jump Stop.

Inverted Jump Stop

Inverted Jump Stop (IJS) Nedir?

Geleneksel yaklaşımda genelde oyuncuların iki ayağı aynı anda parkeye basması istenir. Nadiren bir iki şeklinde duruş gerçekleşir. Inverted Jump Stop (IJS) tekniğinde durum farklıdır. Oyuncu topu alırken momentumu kontrol etmek için önce dış ayağını (topa uzak olan ayak) yere basar, ardından iç ayağını (topa yakın olan ayak) savunmacının önünde mühürleyerek parkeye saplar.

Topla buluştuktan sonra yukarıya ve ileriye doğru bir sıçrayış (uçak kalkışı) gerçekleştirerek potaya atış kullanılır. Genelde pivot oyuncularının kullandığı bu tekniğe "Inverted Jump Stop (IJS)" denir.

Oyuncular topu isterken, öncelikle dış ayağını bastıktan sonra içteki ayağıyla adım atar. Pivot ayağı savunma oyuncusundan uzakta olur böylece hücum oyuncusu savunmayı geçerek bitiriş yapar. Topu yüksekte tutup bitirişe odaklanmak kesinlikle avantaj sağlar.


Neden IJS Tekniğini Kullanmalısınız?

  • Denge ve Koordinasyon: Hızlı hücumlarda veya PnR devrilmelerinden sonra vücut ağırlığı güvenli şekilde kontrol edilebilir.
  • Savunmayı Mühürleme: İkinci adım parkeye basılırken savunmacıyı bloklayarak yere saplandığında, onun zıplama kabiliyetini kapatacağı için çembere gidişte konfor elde edilir.
  • Bitiriş: IJS adımıyla up&under, adımlama gibi bitirişlerle çeşitlendirilmeyi akıcı şekilde bağlayan bir temele de sahiptir.

IJS Tekniğinin Uygulama Alanları

Hızlı Hücum Bitirişlerinde

Hızlı hücum sırasında potaya hızlı giderken dengenin kaybedilmesi olasıdır. Dış ayak yere kuvvetli basıldığında ivme dikey yönde güce dönüşür. Topu çene altı pozisyonda alarak savunmanın müdahalesini engelleyerek çembere güçlü bir atak yapılır.

Hücum Ribaundu Sonrası

Hücum ribaundundan sonra yere inerken ayakların yere sağlam basmalıdır. Ardından IJS sıralamasında omuzlar potaya paralel hale getirerek bir iki adımlamayı yapıp çift ayakla daha güçlü sıçrama sağlanır.

Zayıf Taraftaki Topu Alarak

Zayıf taraftan flash yaparak top alındığında, savunmacı genelde yanınızda olur. IJS adımıyla savunmacı arkaya alınır. Bu durum hem şut atma hem de terse dönme opsiyonu sağlar.

Açık alanda genç basketbolcu adaylarının oynayabileceği bir beceridir. Açık alan basketbol becerisinin gelişimi yarı saha set hücumunun temel taşlarını oluşturduğunu unutmayın. 

Inverted Jump Stop (IJS) tekniğini ne kadar anladığınızı ölçmek için aşağıdaki testi tıklayarak deneyebilirsiniz. Başarılı uygulamalar ümidiyle, basketbolla kalın.


spacer

Off Screen ile Backdoor Atak

 Basketbolda hücum sadece topu yönlendiren oyuncunun kararlarıyla değil, topsuz oyuncuların doğru zamanlama ve oyunu okuma becerileriyle kazanılır. Off screen kullanımı ve onunla birlikte yapılan backdoor atak, gelişim sürecindeki oyuncular için önemli bir öğretim olmalıdır.

Bu yazıda, off screen nedir sorusundan başlayarak, off screen ile backdoor atak taktiğini, savunma okumalarıyla birlikte ele alacağız.

Off Screen Kullanımı | Backdoor

Topsuz Oyunda Avantaj Yaratmanın Yolları

Off screen, topa sahip olmayan bir hücum oyuncusunun, bir takım arkadaşının yaptığı perdeyi kullanarak topsuz şekilde avantaj yaratma çabasıdır.

Off screen genelikle:
  • Set hücumlarında
  • Yarısı saha organizasyonlarında
  • Şütörleri oyuna sokmak ve savunmayı zorlamak için kullanılır.
Ancak off screen sadece bunun için değildir. Asıl gücü, birden fazla karar verme opsiyonuna sahip olmasıdır.

Off Screen Kullanımında Temel Hamleler

Off screen kullanılırken hücum oyuncusunun genellikle 4 hamlesi bulunur:

    1. İdeal Noktadan Pas Almak
Savunma perdeye takılır veya arkadan takip ederse:
  • Oyuncu şut mesafesinde pas alır
  • Üçlü tehdit ataklarına hazır pozisyonuna geçer.
    2. Curl Cut Yapmak
Savunma pedeyi üstten zorlayarak geçerse:
  • Hücumcu savunmayla omuz teması kurar
  • Potaya doğru içe kat eder
  • Bitiriş ya da kısa pas pozisyonu elde eder
    3. Bacdoor Atak Yapmak
Savunma, perdeyi bozmamak adına jump to the ball pozisyonunda hata yaparsa, en etkili çözüm olarak öne çıkar.

    4. Savunmadan ve Toptan Uzaklaşmak (Fade / Drift)
Savunma afresif switch veya hedge benzeri bir pozisyon alırsa:
  • Hücum savunmadan ve toptan uzaklaşır
  • Spacing korunur
  • Böylece hücumun devamlılığı sağlanır
Off Screen kullanımıyla ilgili yukarıdaki detayları görmek için lütfen bağlantıyı tıklayınız.

Off Screen ile Backdoor Taktik Atağı İlişkisi


Backdoor atak, off screen kullanımında en etkili hamlelerinden biridir. Off screen içerisinde backdoor atak ne zaman yapılmalıdır?
  • Savunmacı topla hücum arasına tam girememişse
  • Savunmacı jump to the ball pozisyonunu abartmışsa
  • Savunmacı perdeyi geçerken gövde açısını kaybetmişse
Bu zamanlarda hücum oyuncusu, backdoor taktik atağını yapmalıdır. Off screen kullanımında backdoor yapılırken dikkat edilmesi gereken bir takım teknik detaylar vardır. Bunlar:

Saplama Adımı (Plant Step)

Backdoor atağın başarısı büyük ölçüde saplama adımına bağlıdır. Saplama adımını kullanırken;
  • Hücum oyuncusu perdeyi kullanacakmış gibi bir adım atar
  • Savunmacıyı yukarı hareket ettirir
  • Ardından keskin bir açıyla potaya hareket eder
Saplama adımı olmadan yapılan backdoor atakları, genç basketbolcu adaylarında görülen en sık hatadır.

Zamanlama ve Göz Teması

  • Backdoor ezbere yapılan bir hareket değil, savunmayı okumanın sonucudur.
  • Topla oynayan oyuncuyla göz teması kurmak şarttır.
  • Erken atılan paslarda savunma toparlanabilir, geç atılan paslarda açı bitmiş olabilir.

Yaş Gruplarına Göre Off Screen ile Backdoor Öğretimi

12-14 Yaş

Net kural; savunmacı top ile senin arana girerse backdoor yap.

15-18 Yaş

  • Jump to the ball hataları öğretilir.
  • Saplama adımı ve karar verme süreci geliştirilir.
  • Perdeyi okuma davranışı kazandırılır.

19-22 Yaş

  • Backdoor sonrası opsiyonlar eklenir: Bitiriş, pas alma vs.
  • Yardım savunması okunmaya başlanır.
Off screen ile backdoor öğretirken oyuncuya verilmesi gereken temel mesaj şudur:
Backdoor, koştuğun için değil; savunmacıyı yanlış pozisyona soktuğun için çalışılır.
Bu bilinç genç basketbolcu adaylarına yerleştiğinde:

  • Topsuz oyunlar aktifleşir
  • Savunma sürekli karar vermek zorunda kalır
  • Hücum setleri ezberden çıkar.
Off screen kullanımı ve backdoor atak, modern basketbolda topsuz oyunun temel yapılarından biridir. Bu genç basketbolcu adaylarına doğru öğretildiğinde:

  • Oyuncuların karar verme becerileri gelişir
  • Savunma disiplini baskı altına alınır
  • Hücumda süreklilik ve akıcılık sağlanır
Özellikle altyapılarda, off screen kullanımı bir karar verme mekanizması olarak ele almak; oyuncu gelişimi açısından kritik öneme sahip olur. 

spacer