Off Screen ile Backdoor Atak

 Basketbolda hücum sadece topu yönlendiren oyuncunun kararlarıyla değil, topsuz oyuncuların doğru zamanlama ve oyunu okuma becerileriyle kazanılır. Off screen kullanımı ve onunla birlikte yapılan backdoor atak, gelişim sürecindeki oyuncular için önemli bir öğretim olmalıdır.

Bu yazıda, off screen nedir sorusundan başlayarak, off screen ile backdoor atak taktiğini, savunma okumalarıyla birlikte ele alacağız.

Topsuz Oyunda Avantaj Yaratmanın Yolları

Off screen, topa sahip olmayan bir hücum oyuncusunun, bir takım arkadaşının yaptığı perdeyi kullanarak topsuz şekilde avantaj yaratma çabasıdır.

Off screen genelikle:

• Set hücumlarında
• Yarısı saha organizasyonlarında
• Şütörleri oyuna sokmak ve savunmayı zorlamak için kullanılır.

Ancak off screen sadece bunun için değildir. Asıl gücü, birden fazla karar verme opsiyonuna sahip olmasıdır.

Off Screen Kullanımında Temel Hamleler

Off screen kullanılırken hücum oyuncusunun genellikle 4 hamlesi bulunur:

    1. İdeal Noktadan Pas Almak

Savunma perdeye takılır veya arkadan takip ederse:

• Oyuncu şut mesafesinde pas alır
• Üçlü tehdit ataklarına hazır pozisyonuna geçer.

    2. Curl Cut Yapmak

Savunma pedeyi üstten zorlayarak geçerse:

• Hücumcu savunmayla omuz teması kurar
• Potaya doğru içe kat eder
• Bitiriş ya da kısa pas pozisyonu elde eder

    3. Bacdoor Atak Yapmak

Savunma, perdeyi bozmamak adına jump to the ball pozisyonunda hata yaparsa, en etkili çözüm olarak öne çıkar.

    4. Savunmadan ve Toptan Uzaklaşmak (Fade / Drift)

Savunma afresif switch veya hedge benzeri bir pozisyon alırsa:

• Hücum savunmadan ve toptan uzaklaşır
• Spacing korunur
• Böylece hücumun devamlılığı sağlanır

Off Screen kullanımıyla ilgili yukarıdaki detayları görmek için lütfen bağlantıyı tıklayınız.

Off Screen ile Backdoor Taktik Atağı İlişkisi

Backdoor atak, off screen kullanımında en etkili hamlelerinden biridir. Off screen içerisinde backdoor atak ne zaman yapılmalıdır?

• Savunmacı topla hücum arasına tam girememişse
• Savunmacı jump to the ball pozisyonunu abartmışsa
• Savunmacı perdeyi geçerken gövde açısını kaybetmişse

Bu zamanlarda hücum oyuncusu, backdoor taktik atağını yapmalıdır. Off screen kullanımında backdoor yapılırken dikkat edilmesi gereken bir takım teknik detaylar vardır. Bunlar:

Saplama Adımı (Plant Step)

Backdoor atağın başarısı büyük ölçüde saplama adımına bağlıdır. Saplama adımını kullanırken;

• Hücum oyuncusu perdeyi kullanacakmış gibi bir adım atar
• Savunmacıyı yukarı hareket ettirir
• Ardından keskin bir açıyla potaya hareket eder

Saplama adımı olmadan yapılan backdoor atakları, genç basketbolcu adaylarında görülen en sık hatadır.

Zamanlama ve Göz Teması

• Backdoor ezbere yapılan bir hareket değil, savunmayı okumanın sonucudur.
• Topla oynayan oyuncuyla göz teması kurmak şarttır.
• Erken atılan paslarda savunma toparlanabilir, geç atılan paslarda açı bitmiş olabilir.

Yaş Gruplarına Göre Off Screen ile Backdoor Öğretimi

12-14 Yaş

Net kural; savunmacı top ile senin arana girerse backdoor yap.

15-18 Yaş

• Jump to the ball hataları öğretilir.
• Saplama adımı ve karar verme süreci geliştirilir.
• Perdeyi okuma davranışı kazandırılır.

19-22 Yaş

• Backdoor sonrası opsiyonlar eklenir: Bitiriş, pas alma vs.
• Yardım savunması okunmaya başlanır.

Off screen ile backdoor öğretirken oyuncuya verilmesi gereken temel mesaj şudur:

Backdoor, koştuğun için değil; savunmacıyı yanlış pozisyona soktuğun için çalışılır.

Bu bilinç genç basketbolcu adaylarına yerleştiğinde:

• Topsuz oyunlar aktifleşir
• Savunma sürekli karar vermek zorunda kalır
• Hücum setleri ezberden çıkar.

Off screen kullanımı ve backdoor atak, modern basketbolda topsuz oyunun temel yapılarından biridir. Bu genç basketbolcu adaylarına doğru öğretildiğinde:

• Oyuncuların karar verme becerileri gelişir
• Savunma disiplini baskı altına alınır
• Hücumda süreklilik ve akıcılık sağlanır

Özellikle altyapılarda, off screen kullanımı bir karar verme mekanizması olarak ele almak; oyuncu gelişimi açısından kritik öneme sahip olur. 

Devamını Oku...

Basketbolda Topu Terse Çevirme

 Basketbol oyununda topu terse çevirmek, modern hücum anlayışının en temel ilkelerinden biridir. Savunmayı yıpratmanın, boş şut yaratmanın ve oyun temposunu kontrol etmenin en etkili yollarından biri topun terse çevrilmesidir. 

Bu yazıda topun pas ve driblingle terse çevrilmesini, yüksek postun kullanılmasını göreceğiz. Ayrıca Horns / Delay gibi kalıplar içerisindeki taktik değerini ele almaya çalışacağız.

Basketbolda Topu Terse Çevirme Nedir?

Topu terse çevirmek; hücumun güçlü tarafında oluşan savunma yoğunluğunu zayıf tarafa hızlı ve bilinçli şekilde topu aktarmaktır. Amaç topu sadece zayıf tarafa taşımak değildir. Savunmanın rotasyon gecikmesi sırasında cezayı kesmektir.

Altın kural; top ne kadar hızlı çevrilirse, savunma o kadar gecikir.

Topun Pasla Çevrilmesi

Topun pasla çevrilmesi önceliklidir. Neden? Çünkü;

• Savunmayı en kısa sürede rotasyona girmeye zorlarlar.
• Top kaybı riski düşüktür.
• Hücum temposunu sürdürür.
• Şut kalitesi iyi olur.
• Takım oyunu refleksleri gelişir.

Pasla topu çevirmenin zamanlamasında şu durumlar göz önüne alınmalıdır;

• Yardım savunması geldiğinde,
• Zayıf tarafta şütör varsa,
• Penetre sonrası avantaj yakalanmışsa birinci tercih olmalıdır.

Driblingle Topu Terse Çevirme

Driblingle topun terse çevrilmesi nadir gerçekleşir. Driblingle topun terse çevrilmesinin oluştuğu zamanlar şunlardır;

• Pas açısı kapalı olduğu durumlarda,
• Savunmanın agresif close-out yaptığı durumlarda,
• Topu kontrol eden oyuncunun karar mekanizması güçlü olduğu durumlarda driblingle top terse döner.

Driblingle topu terse çevirirken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bunlar;

• 2-3 driblingten fazla kullanılmamalıdır.
• Avantaj elde etmek için dribling yapılmalıdır.
• Tempoyu düşüren driblinglerden kaçınılmalıdır.

Unutmayın dribling oyunu geliştirmeli, keyfi yapılmalıdır.

Yüksek Postun Kullanımı

Topun terse çevrilmesinde yüksek post bölgesi, hücumun kritik bir noktasıdır. Yüksek post bölgesine çıkan oyuncunun topu alması, hücumun atak gücünü iki kat arttıran bir tehdit unsuru haline gelir.

Teknik açıdan bakıldığında;

• Geniş görüş açısı yaratır.
• Kısa ve güvenli pas mesafelerine sahiptir.
• Hızlı karar verilebilecek bir anı yaratır.
• Uzun oyuncunun pas ve oyun görüşünü geliştirir.

Taktik açıdan bakıldığında;

• Savunmayı merkeze çeker.
• Yardım savunmasını kararsız bırakır.
• Zayıf tarafta boş şut imkanı yaratır.
• High-low ve ekstra pas seçeneklerine sahiptir.
• PnR için ideal spacing konumunu oluşturur.

Yüksek postta topla buluşan oyuncu, sadece bir istasyon değil; oyuna yön verecek kritik bir role sahiptir.

Horns / Delay Gibi Kalıplarla Topun Terse Çevrilmesi

Horns, Princeton ve Delay gibi kalıplar, yüksek posttaki uzun oyuncuları merkeze alan oyunu okuma temelli hücum yapılarıdır. Bu düzenlerin tipik akışları;

• Top yüksek posta gelir,
• Savunma merkeze çekilir,
• Top hızlı paslarla zayıf tarafa aktarılır,
• Şut ve close out ataklar yapılır.

Bu sayede;

• Savunma iki kez rotasyona girer,
• Topun terse çevrilme süresi kısalır,
• Hücum oyuncuları daha az dribling yapar,
• Uzun oyuncular da oyuna aktif katılır.

Topun Terse Çevrilmesinde Yaş Gruplarına Göre Kazanımlar Nelerdir?

12-14 Yaş

• Pas alışkanlığı
• Uzunun oyuna katılımı
• Alan farkındalığı

15-18 Yaş

• Yüksek post kararları
• Topun terse dönme disiplini
• Set içi oyunu okuma becerileri

19-22 Yaş

• Uzun set oyunları becerileri
• U18'den A takıma geçiş
• Modern basketbola hücum adaptasyonu

Sık Yapılan Hatalar

• Yüksek posttaki oyuncunun topu aldıktan sonra zaman kaybetmesi
• Terse pasın gecikmesi
• Fazla dribling kullanmak

Basketbolda topu terse çevirmek sadece bir yön değişimi değildir. Ayrıca savunmayı cezalandırmak için kullanılan bir fırsattır. Pas öncelikli topun çevrilmesi, yüksek postun kullanımı ve bazı kalıplarda kullanılarak topun terse çevrilmesi desteklendiğinde, hücum daha akıllı, daha hızlı ve daha verimli hale gelir.

Unutmayın; terse dönen top genellikle doğru şutu bulmanıza yardım edecektir.

Devamını Oku...

Taktik Bilgi | Tam Saha Baskıda Topun Oyuna Girmesi

 Tam saha baskı, özellikle altyapı seviyesindeki genç basketbolcu adaylarının çok zorlandığı bir savunma taktiğidir. Yoğun baskı altında topu oyuna sokmak, doğru yerleşim ve karar verme becerisi gerektirir. Ancak dört temel yerleşim kalıbını bilmek, tam saha baskıyı yönetmenin en etkili yollarındandır.

Tam Saha Baskıya Karşı Dört Temel Yerleşim Kalıbı

Tam saha baskıyla karşılaşan genç basketbolcu adaylarının aşağıdaki dört kalıbı bilmesi başlangıç, hatta orta düzey aşama için yeterli olacaktır:

• Paralel yerleşim ile kat
• Paralel yerleşim ile perdeleme
• Dikey yerleşim ile perdeleme
• Dikey yerleşim ile kat

Bu yerleşim biçimlerini doğru kullanan takımlar, daha topun oyuna girmesiyle birlikte tam saha baskının etkisini ciddi oranda azaltabilir. Akabinde oyunun kendi temposuna uygun şekilde akmasını sağlayabilir.

Bu yerleşimler, özellikle topun güvenli oyuna girişini ve ilk pas bağlantısını kurarak hücum bağlantısını kolaylıkla devam etmesini sağlamaktadır.

Altyapıda baskı neden panik yaratır?

Altyapı seviyesindeki oyuncular henüz oyunu okuma, pas zamanlaması ve saha görüşü becerilerini geliştirme aşamasındadırlar. Bu nedenle tam saha baskı karşısında telaşa kapılmaları doğaldır.

Telaşı ortadan kaldırmak için oyunculara fundamental becerilerini sistemli şekilde kazandırılmakla aşmak mümkündür. Dolayısıyla taktik setlerden önce genç basketbolcu adaylarının şu becerileri kazanması önerilebilir:

• Baskı altında pas açısı yaratma,
• Topun güvenliği ve dribling yönünü kontrol etme,
• Doğru yerleşim ve spacing bilinci aşılama,
• El-göz koordinasyonuyla hızlı karar vermeyi kazandırm.

Bu ilkeler, genç basketbolcu adaylarının baskı karşısında soğukkanlılığını korumalarını sağlar.

Gerçek Oyun Senaryolarıyla Baskı Kırma Çalışmaları

Tam saha baskıyı kırmak için yapılan antrenmanların oyunun gerçek anlarına benzer şekilde planlanması büyük yararlar sağlar. Bu durumlar için aşağıda birkaç senaryoyu paylaşmak istiyorum.

• Sayı sonrasında topun oyuna sokulmasıyla başlayan bir drill ile,
• Savunma ribaundundan sonra baskının oluşacağı bir drill ile,
• Serbest atıştan sonra yerleşen bir baskıyla,
• 2ye2, 3e3, 4e4 gibi küçük grup drilleriyle tam saha baskı çıkışı çalışılabilir.

Bu çalışmalar hem hücum hem savunma açısından farklı konumlarda genç basketbolcu adaylarının doğru yerleşim alışkanlığı kazanmasına yardım eder. Ayrıca oyuncuların oyun farkındalığı ve saha görüşü gelişir.

2025-26 Euroleague sezonundan iki örnekle üst düzeyde tam saha baskıyı kırmanın nasıl yapıldığını gösteren uygulamalar bu yazıda bakacağız. İkinci turda oynanan iki maçtan şu örnekleri analiz edeceğim:

• Dikey yerleşim ile perdeleme - Anadolu Efes vs Hapoel Tel Aviv
• Paralel yerleşim ile kat - Panathinaikos Aktor vs FC Barcelona

Bu örnekler, hem topun oyuna giriş sürecinin hem de spacing düzeninin önemini net biçimde gözler önüne seriyor.

Dikey Yerleşim ile Perdeleme: Efes - Hapoel Örneği

Anadolu Efes, Hapoel'in tam saha baskısına karşı topu oyuna Cordinear (10) ile sokmaya hazırlanır. 

Smits (11), faul çizgisinde dikey perdeleme kurar.

Şehmus (2) pedeyi kullanarak çembere doğru kat eder, ancak savunma önlem alınca kalıbın devamı olan açık alana yönelerek yeniden pas almak ister.

Bu esnada Smits "shape up" yaparak (topa görünmek) pas almak için açı kazanarak pası alır.

Cordinear akabinde sahaya girerek Smits'ten topu geri alır. Ardından Şehmus ve Cordinear paralel olarak ileri hareket ederken, Smit orta koridoru doldurur.

Bu düzen, baskının etkisini minimize eder ve Efes'e geçiş hücumu (transation offense) için şans verir.

Paralel Yerleşim ile Kat: Panathinaikos - Barcelona Örneği

Barcelona, Panathinaikos'un baskısına karşı topu oyuna sokarken Cale (3) topu alır.

Guardlar, Satoransk (13) ve Punter (0) dirseklerde konumlanarak kısa köşelere ani kat yapar.

Satoransky topu aldıktan sonra Cale orta koridoru kullanarak koşar ve kanada geçerek Pera (44)'nın ortaya geçmesiyle rotasyon yaparlar. Punter ise Satoransky ile paralel ileriye doğru hareket eder.

Böylece topu güvenli bir şekilde ileriye taşırlar. Savunma yarı sahada taktik geliştirip ikili sıkıştırma yapsalar da, doğru spcacing sayasinde baskı etkisini yitirir.

Bu örnekler, tam saha baskıyı kırmanın temel prensiplerini başarıyla yansıtır. Her iki örnekte de yarı saha devam ilkeleri vardır. Ancak yarı saha geçiş anını vurgulamak için bu konuya değinmeyeceğim.

Genç Basketbolcu Adaylarına Öneriler

Tam saha baskıya karşı topun oyuna güvenli girişi, yüksek koordinasyon ve takım bilinci gerektirir. Bu becerileri geliştirmek için aşağıdaki çalışmalara yer verilebilir:

• 2'li, 3'lü, 4'lü baskı kırma drilleri içeren tekniklere,
• Orta koridorun kullanılması ve spacing odaklı pas drillerine,
• Zamanlama temelli top alma ve perdeleme koordinasyonu içeren driller.

Küçük gruplarla yapılacak bu tip antrenmanların sayesinde genç basketbolcu adayları şu becerileri kazanacaklardır:

• Tam sahada basketbol oynamanın farkındalığına varırlar.
• Baskı altında karar verme becerileri gelişir.
• Oyunun ritmini kontrol etme becerileri gelişir.

Unutulmamalıdır ki, tam sahada basketbolu öğrenen bir oyuncu, yarı saha basketbolunu çok daha kolay öğrenir ve geliştirebilir.

Tam saha baskı, oyuncuların taktiksel gelişimleri açısından onların düşünme yetisini güçlendirir. Genç basketbolcu adaylarına doğru yerleşim kalıpları ve baskı kırma ilkeleri öğretildiğinde, baskı artık onlar için bir tehdit olmak yerine oyun temposunu yönlendirme şansı olur.

Akıllı oynayarak basketbolla kalmanızı ümit ederim.

Devamını Oku...

XO Mücadelesi Drilli

 Basketbolda O hücum oyuncularını, X ise savunma oyuncularını temsil eder. Bu yazıda, genç basketbolcu adaylarının hem savunma bilgilerini hem de oyun zekasını geliştirmeye yönelik XO Mücadelesi adlı bir drilli anlatacağım.

XO Mücadelesinin Dizaynı ve Uygulaması Nasıldır?

XO Mücadelesi drilli 3e3 olarak tasarlanmıştır. Genç basketbolcu adayları dip çizgide üç sıra halinde, hücum ve savunma oyuncuları yan yana olacak şekilde dizilir. Top, ortadaki hücum oyuncusu (O1) ile başlar.

Her tekrarda 3 hücum ve 3 savunma oyuncusu yer alır. Dirseklerin yukarısında üç sayı çizgisi üzerine birer kuka yerleştirilir. Böylece XO Mücadelesi için gerekli saha düzeni hazırlanmış olur.

Drill O1 oyuncusunun iki kukanın ortasına doğru yaptığı driblingle başlar. Böylece;

• O1 kukaların arasına doğru hızlı dribling yapar. O1, Kukanın ortasına doğru geldiğinde karar vermelidir. Sağdan ya da soldan kıvrılarak çembere gitmek.
• X1 savunma oyuncusu O1'in arkasından koşar.
• Kanatlardaki O2 ve O3 hücum oyuncuları kanatlara doğru koşarak yükselirler.
• X2 ve X3 savunma oyuncularıysa topun konumuna göre "jump to the ball" pozisyonu alır.

Bu noktadan sonra drill, hücum ve savunma oyuncularının insiyatif almasını ister. Oyuncuların hızlı karar verme ve doğru pozisyon alma becerilerini geliştirmeye odaklanır.

XO Mücadelesinin Amacı

XO Mücadelesinin temel hedefleri:

• Savunmada yardım ve rotasyon ilkelerini geliştirmek.
• Hücumda savunmanın zayıflıklarını değerlendirmeyi öğretmek.

Genç basketbolcu adayları bu drill sayesinde doğru pozisyon alma, rotasyon yapma, hızlı karar verme, üçlü tehdit kullanımı ve taktiksel farkındalık konusunda yol alır.

Yardım ve Rotasyon İlkeleri

• Ters taraftan yardım: Yukarıdaki şemaya göre; X2, topun olduğu kanadın karşısında doğru mesafede yardım pozisyonunu almalıdır.
• Help & Recover: X3, topa yardıma gidip hızla kendi adamına dönmelidir. Rotasyon zincirinin bozulmaması kritik öneme sahiptir.

Üçlü Tehdit

• Topu alan hücumcu, şut - pas - dribling seçeneklerini tehdit olarak kullanmalıdır. 
• Savunmanın dengesine göre en doğru kararı vermek önceliklidir.

Hücum ve Savunma Seneryoları

• Hücum sonrası hızlı geri dönüşle drill, transation defense ve transation offense konularını pekiştirir.
• Şut sonrasında ribaunt mücadelesine girilmelidir.
• Post up fırsatları takip edilmelidir.
• Hücum pick & roll, backdoor ve ekstra pas gibi akışlarla devam edebilir.
• Savunma, zayıf tarafta boşalan alanı kapatmalı ve çaprazdan gelecek hücum tehditlerini engellemek için rotasyona girmelidir.

XO Mücadelesi drilli, hem hücum hem de savunmada hızlı düşünme ve pozisyon bilgisini ön plana çıkarır. Savunmada geciken yardım defans zincirini kırar ve hücuma kolay sayı imkanı verir. Hücumdaysa boş şutu kullanmak kadar, savunmayı yıkmak için ekstra pas ta önemlidir.

Genç basketbolcu adayları için bu drill, taktik gelişimlerini üst seviyeye taşımak adına etkili bir çalışmadır.

Basketbol dolu günler dilerim!

Devamını Oku...

2-1-2 Zone Pres | Yarı Sahaya Geçiş

 2-1-2 zone pres taktiğinin başarısız olması durumda, hızlı ve organize bir şekilde yarı saha savunmasına geçiş büyük önem taşır. Yarı sahaya geçişin temel ilkeleri, tuzağa katılmayan üç oyuncunun topa yönelmesi ve tuzakta yer alan iki oyuncunun geriye hızla koşarak pozisyonlarını almalıdır.

Aşağıdaki şema, 2-1-2 zone presin kırılması durumunda uygulanması gereken savunma davranışlarını göstermektedir.

• X1 topa baskı yapar.
• X4 ve X5 çember altına düşerek potayı korurlar.
• Tuzak kuran X3 ve X2 çok hızlı geri koşarak savunma pozisyonlarını alırlar.

Bu modelin başarısı, özellikle tuzağa katılmayan oyuncunun top üzerindeki baskı kalitesiyle doğrudan ilgisi vardır.

Yarı Saha Savunmaya Geçişin Temelleri

2-1-2 zone pres, genelde savunmada daha az risk almak isteyen takımların tercih ettiği bir baskı sistemidir. Bu nedenle yarı saha savunmaya dönüş bu düzen içerisinde daha az karmaşıktır.

Avantajları

• Arka tarafta görevli oyuncuların (X4 ve X5) çemberi koruma sorumluluğu savunma dengesinin çabuk kurulmasını sağlar.
• Topa baskı yapan oyuncuya güvenilmesi, tuzaktan çıkan topun tekrar kontrol altına alınmasını mümkün kılar.

Yarı sahaya geçişte tercih edilecek savunmaların arasında:

• Adam adama savunma
• Zone savunma varyasonları (2-1-2, 2-3, 1-3-1 gibi)
• Çapraz baskı yer alabilir.

Çapraz baskı nasıl yapılabilir? Dilerseniz şimdi ona bakalım.

Çapraz Baskı

2-1-2 zone pres sonrası tempoyu devam ettirmek isteyen takımlar için etkili bir yarı saha savunması stratejisidir. Bu sistemde, savunma genelde 3/4 sahaya yayılır ve tuzak amacı gütmeden yarı sahada topun hızını kesmeyi hedefler.

2-1-2 zone presin ardından çapraz baskı yapılmasını öneririm. Böylece rakip takımın süresini azaltmaya çalışmanın yanında oyun süresi eritilebilir.

Çapraz baskı aşağıdaki şemayla incelendiğinde uygulama ilkeleri şöyle sıralanabilir:

• X3 ve X4 topun hızını keser Bunu yaparken tuzak kurmak gibi bir görevleri olmaz. Bunun nedeni, kolay basket yemeyi engellemektir.
• X1 topu savunur. Topu kanatlara yönlendirme becerisi önemlidir.
• X2 "jump to the ball" pozisyonu alarak orta koridoru kapatır.
• X5 çember altına gelerek potayı savunmakla sorumlu olur.
• Oyuncular doğal tuzak fırsatlarını fark ettiklerinde değerlendirebilirler.

Savunma Dengesi ve Uyumun Önemi

Yarı saha savunmasına geçerken, takımın yapısına fiziksel özelliklerine uygun bir savunma sistemi tercih edilmelidir. 2-1-2 zone pres doğası gereği daha az risk içermesinden dolayı yarı saha savunmaya geçişi daha planlı ve etkili kılar.

Çapraz baskıysa presin getirdiği enerjiyi devam ettirir. Elbette her baskı sisteminde olduğu gibi, burada da risk ve ödül dengesi göz önünde bulundurulmalıdır.

2-1-2 zone preste, yarı sahaya geçiş organizasyonundaki savunma dengesi; takım bütünlüğünü koruyup ve pozisyon avantajını sürdürmek açısından kritik öneme sahip olduğu unutulmamalıdır.

Bu yazıyla birlikte 2-1-2 zone presin yapısını bitirdim. Elbette eklenecek daha pek çok nokta vardır. Denemesini yapacak takımların bu eksikleri tamamlaması ümidiyle basketbolla kalın.

2-1-2 Zone Pres Yazıları

• Dizilim ve Roller
• Topa Baskı
• Tuzaklar ve Oyuncuların Sorumlulukları
• Yarı Sahaya Geçiş

Devamını Oku...

2-1-2 Zone Pres | Tuzaklar, Orta ve Arka Taraftaki Oyuncuların Sorumlulukları

 Bu yazıda, 2-1-2 zone pres savunma stratejisinde orta ve arka hatta görev yapan oyuncuların sorumluluklarını ve tuzak kurma mekanizmalarını ele alacağız. Ön hatta görevli oyuncuların topu yönlendirmesiyle etkili tuzaklara dönüşebilir. Gelin süreci adım adım inceleyelim.

Tuzaklar ve Ortadaki Oyuncunun Rolü

Her pozisyonda tuzak kurmak zorunlu değildir. Oyuncular, bu ayırımı bilmek zorundadır. Tuzak, ortadaki oyuncunun (X3) sahadaki durumu analiz ederek verdiği kararlara göre oluşmalıdır. 

Ancak, tuzağın oluşmaması savunmanın başarısız olduğu anlamına gelmez. Çünkü 2-1-2 zone presin iki temel amacı vardır:

• Top kaybı oluşturarak rakibin hücum dengesini bozmak
• Hücum süresini eriterek rakip takımı hataya zorlamak

Eğer rakip rahat paslaşabiliyor ya da kolayca dribling yapabiliyorsa, tuzak oluşturmak çok zor bir hale gelir. Bu nedenle, oyunculara tuzakların ne zaman ve hangi koşullarda kurulacağını öğretmek gerekir. Bu, kolay basket yeme riskini azaltan çok önemli bir detaydır.

Tuzak kurmak için en ideal an, topun yan çizgilere yöneldiği durumlardır. Böyle bir durumda, ortadaki oyuncu (X3) hızlı şekilde topa yönelerek baskıyı artırmalı ve tuzak alanını kapatmalıdır.

Tuzak Yapacak Oyuncuların Görevleri

Tuzakların başarısı, özellikle ortadaki oyuncu (X3) tarafından alınan kararlara bağlıdır. Bu nedenle 2-1-2 zone presin en hassas noktası, X3'ün oyunu okuma becerisidir.

Toplu Oyuncuya Baskı Yapan (X1)

• Toplu oyuncunun ortaya yönelmesini engellemelidir.
• Topun yan çizgiye yönlendirilmesini sağlamalıdır.

Topsuz Oyuncuyu Savunan (X2)

• X3'ün boşalttığı alanı kontrol altında tutmalı ve rotasyonu sağlamalıdır.

Ortadaki Oyuncu (X3)

• Tuzak kurulup kurulmayacağına karar vermelidir.
• Eğer top, yan çizgiye doğru güçlü bir dribling ile taşınıyorsa, topun ilerleyişini kesmelidir.

Taktik Not

Tuzak kurma çalışmaları sırasında, X1'in topu savunurken ayağıyla yan çizgiyi kapatması çok önemlidir Böylece hücum oyuncusunun ilerleme yönü sınırlandırılır ve geçiş alanları daraltılır. 

Tuzak kuracak oyuncular, ideal açıları almalı ve gerektiğinde temasla savunmayı sertleştirmelidir. Ancak unutulmaması gereken ilke şu olmalıdır:

Öncelik; topu çalmak değil, tuzağı kurmaktır.

Arka Taraftaki Oyuncuların Görevleri

2-1-2 zone pres sisteminde arka hatta yer alan oyuncular (genellikle pota altı savunma oyuncularıdır), tuzak kurmada aktif rol oynamazlar. Ancak güvenlik hattı olarak çok kritik görevler üstlenirler:

• Topun yöneldiği alandaki boşlukları hızla kapatmalıdırlar.
• Zayıf taraftaki alanları kontrol altında tutarak çapraz paslara karşı önlem almalılar.
• Gerekirse topun ilerleyişini keserek çember altını savunmalıdırlar.

Sonuç ve Sonraki Adım

2-1-2 zone pres, sadece öndeki baskı oyuncularıyla değil, tüm takımın uyum içinde hareket etmesiyle etkilidir. Ortadaki oyuncunun kararları, ön hattın yönlendirmesi ve arka hattın güvenliği bir bütünlük içinde düşünülmelidir.

Devamında yarı saha savunmaya geçiş süreci gelir. Bu süreci sonraki yazımda adım adım analiz edeceğiz. 

Basketbolun bilgeliğiyle kalmanızı ümit ederim!

Devamını Oku...

2-1-2 Zone Pres | Topa Baskı

 2-1-2 zone preste oyuncuların rollerine uygun şekilde dizilimi gerçekleşdikten sonra topa baskı başlar. Bu noktadaki en önemli unsur, topa etkin şekilde baskının uygulanmasıdır. Top üzerindeki baskı ne kadar yoğun olursa, topu kontrol eden oyuncunun hata yapma ihtimali o kadar artar.

Topa Baskının Unsurları

Topa baskının ana görevi, presin ön tarafındaki iki oyuncuya düşer. Bu oyuncular hem topa baskı yapmak hem de topun orta şeride gitmesini engellemek için çabuk kararlar vermelidirler. Bunu yapmak için şu noktaya dikkat edilmelidir:

Hiçbir oyun kurucu seri paslarda topu takip etmemelidir. Paslaşmalar hızlı gerçekleştiğinde, oyun kurucular topun konumuna göre basketbol sahasında yeni pozisyonlar almalıdır.

Topa Baskının Amaçları

2-1-2 zone pres yapılırken topa baskı yapacak ön taraftaki oyuncuların temel amacı şunlardır:

• Topu yan çizgilere yönlendirmeliler
• Pasların ileri doğru atılmasını zorlamalılar

Eğer top sahanın yan şeridinde ilerliyorsa, mutlaka topun yan çizgiye gitmesi zorlanmalıdır. Bunun için:

• Topa bir kol mesafesinde durulmalı
• Topu kontrol eden oyuncunun sahayı net görmemesi için topa baskı devam etmelidir.

Eğer top orta koridordan ilerliyorsa, ön hattaki iki oyuncunun koordineli baskısıyla top yan kulvarlara yönlendirilmelidir.

Yani; top yan koridordaysa, baskıyla topun yan çizgiye gitmesi zorlanmalıdır. Top merkez hattaysa, iki oyuncunun koordinasyonuyla topun yan şeritlere gitmesi sağlanmalıdır.

Topa Baskının Uygulanması

Şemada görüldüğü gibi top oyuna girdiğinde X1 topu savunur, X2 ise arkada destek konumunda bekler. X1, topa bir kol mesafede durarak hücumu yan çizgilere yönlendirmek için baskı yapar. X2 ise orta şeride yaklaşarak toplu oyuncunun orta kulvara yönelmesini engeller.

Pas Yapıldığında Rotasyon

Pas yapıldığında, bu genelde hücumda topa paralel duran oyuncunun karar çizgisi hamlesi yapmasıyla gerçekleşir, şemada da görüldüğü gibi X2 topa baskı yapan oyuncu olur. X1, yardım konumuna gelerek takım arkadaşının arkasında savunma pozisyonunu alır.

Paslaşmalar yapıldığında ön hattaki oyuncuların rotasyonları top havadayken başlamalıdır. Aksi durumda savunmada zayıflıklar oluşabilir.

Her paslaşmada kural yeniden uygulanmalıdır:

• Topu yan çizgiye yönlendir.
• Eğer ortaya dribling yapılırsa, topsuz oyuncuyu savunan ön taraftaki oyuncu yardıma gitmelidir.
• Hücum ilerledikçe savunma da koordineli bir şekilde gerileyerek 2-1-2 zone presi sürdürmelidir. Ancak amaç unutulmamalıdır:

Topa baskı yaparak hücum oyuncusunu yan çizgiye yönlendirin ve derinlemesine pas atmasını zorlayın.

Bir sonraki yazımda ortadaki oyuncunun görevlerini, tuzakların oluşumunu ve arka taraftaki oyuncuların görevlerini detaylı analiz edeceğiz. O zamana kadar basketbolla kalmanızı ümit ederim.

Devamını Oku...

2-1-2 Zone Pres | Dizilim ve Roller

 Bu yazı serisinde 2-1-2 zone presin ve yarı sahaya geçiş sürecinin nasıl uygulandığını, rakip üzerinde ne gibi tehditler yarattığını anlatacağım. 2-1-2 zone pres, topa baskı oluşturarak top çalmayı hedeflemek amacıyla yapılır.

2-1-2 zone pres, kolay basketi engelleyen doğal bir dizilime sahip olduğu için  geriye dönüşlerde alan savunması ya da adam adama savunmayla devam ettirilebilir.

2-1-2 Zone Presin Dizilişi ve Oyuncu Profilleri

2-1-2 zone presin dizilişi oldukça sadedir. İki oyun kurucu, basketbol sahasının 3/4'ünde iki kanada yerleşir. Basketbol sahasının orta yuvarlak civarında atletik bir oyuncu konumlanır. Geriye kalan iki oyuncuysa savunma sahasında üç sayı çizgisinin üzerinde kanatlarda yerlerini alırlar.

Tam sahada iki oyuncu önde, bir oyuncu ortada ve iki oyuncunun geride yer aldığı için bu dizilişe  2-1-2 zone pres adı verilir. 

Oyuncuların Rolleri

2-1-2 zone presi yapacak oyuncuların rolleri şunlardır:

• Ön taraftaki oyun kurucular
• Ortadaki oyuncu
• Arka taraftaki oyuncular

Ön Taraftaki Oyun Kurucular

Ön tarafta atletik iki oyun kurucunun yer alması, topa baskı yapabilmek için önemli bir noktadır. Bu oyuncuların topu iyi savunan profillerden seçilmesi gereklidir. Topu savunarak kenar çizgilere yönlendirmeyi başaran oyuncuların olması değerlidir. Bu oyuncular 2-1-2 zone pres sırasında tuzakların oluşturulmasında zemin hazırlamakla sorumludurlar.

Ortadaki Oyuncu

2-1-2 zone presi etkili kılan en önemli şey, ortadaki oyuncunun nitelikleridir. Bundan dolayı ortaya yerleştirilecek oyuncunun seçimi kritik bir karar olmaktadır. Bu oyuncu; hızlı karar verebilen, atletik ve oyun görüşü yüksek profile sahip olmalıdır.

Arkadaki Oyuncular

Arkadaki oyuncular, yerleşimi gereği doğal olarak kolay basketleri engelleme sorumluluğunu taşır. Bu oyuncuların temel görevi şunlardır:

• Güvenliği sağlamak
• Rotasyonları yönetmek
• Yapılacak uzun paslaşmalarda pas arası yapmak
• Yardıma yardım konumlarında etkili olmak

Dizilişte yer alacak oyuncuların özellikleri saptandıktan sonra düzen kurulur. Oyuncuların kendi rollerini anlamasıyla birlikte topa baskı süreci başlar.

Bir sonraki yazımda topa baskı sürecinin temel ilkelerinin detaylı analizini ele alacağım. Savunma bilginizin gelişimi için yazı serisini takip etmeyi unutmayın. Sıradaki yazıya kadar basketbolla kalmanızı ümit ederim.

Devamını Oku...

REZBALL | Bir Halkın Basketboldaki Nabzı

 Basketbol bazıları için bir oyun olabilir. Ama bazıları için yaşam biçimidir.  Amerika'nın güneybatısında oynanan rezball sistemi sadece bir oyun değil; bir halkın, bir kültürün, bir felsefenin basketbol sahalarına yansımış halidir.

Rezball, yerli Amerikalıların yaşadığı kasabalarda oynanan basketboldur. Rezball sistemi; onlar için bir yaşam biçimi, direniş, kültür, umut ve kayıplarıdır.

Rezball Oyun Sisteminin Doğuşu

Amerika'nın güneybatısında Navajo, Apache, Pueblo, Lakota, Sioux, Cherokee gibi  Kızılderili halkların yaşadığı topraklarda oynan basketbol; sadece bir oyun değil yerli halkın direnişi ve umudu olarak görülür. Rezball, reservation basketball yani Kızılderililerin yaşadığı küçük kasabalarda oynanan oyun sistemi demektir.

Rezbol yalnızca bir oyun tarzı değil, bir yaşam biçimi, kolektif bir ruh ve bir ritüel olarak önümüze çıkmaktadır.

20. yüzyılın başlarında Kızılderililerin üzerinde uygulanan asimilasyon politikalarına karşı vücut bulmuştur. Kasabalardaki bu yerliler; ana dillerinden ve kültürlerinden koparılmak için bir devlet politikası  geliştirilmiştir. Ancak rezball basketbol sistemiyle Amerikan yerlileri buna karşı bir direniş oluşturdu. Gençler kendilerini basketbolla ifade etmeye başladı.

Rezball, zamanla bir topluluğu ifade etmeye başladı. Navajo'dan Apache'ye kadar basketbolla yapılan direnişler toplumsallık kazandı. Maçlar bir törenin parçası olmaya başladı.

Netflix'te yayınlanan "Rezball" filmi bu kültürü anlatıyor. Bu filmden etkilenerek rezball konusunu araştırdım. İzlemenizi öneririm. Film hem basketbol sahasında hem de saha dışında bir halkın iyileşme çabasını anlatmaktadır. Rezball sadece basketbol maçı değil, aynı zamanda bir yas süreci olarak da ele alınmaktadır. Bir toplumun birlikte iyileşme çabasıdır. Yani basketbolun güçlü birleştirici gücüdür.

Yerli halklar rezball sisteminde çemberi sadece sayı bulmak için değil, acıların paylaşıldığı daireler olarak ele alır. Onlar için her sayı bir yarayı sarar, her ribaunt geleceğe dair bir umudu ifade eder.

Rezball'un Tarihsel Kökleri

Rezball'un temelleri, ABD'nin yerli halka yönelik asimilasyon politikalarına karşı atılmıştır. Yerli halklar ana dillerinden ve geleneklerinden koparılmaya çalışılırken onlar için basketbol bir direniş biçimi olarak ortaya çıktı.

Zamanla onların basketbol sahaları birer sosyal merkez, maçlarıysa birer tören anı oldu. Her maç skordan öte kimliğe, hafızaya ve geleceğe atılan pas oldu. Kendi ana dillerini ve kültürlerini öne çıkararak basketbol oynamaya başladılar.

Basketbolu bir kimliği inşa etmek olarak gördüler. Rezball sistemi onlar için kültürel direnişin, toplumsal birliğin bir parçası oldu. Basketbol onlar için kültürel kimliği sürdürmenin anlamı oldu.

Rezball yerliler için teknik anlamda bir oyun tarzı, kültürel anlamda da kimliklerin tanınması için pratik alan olarak yer edindi.

Rezball Oyun Sistemi Nasıldır?

Rezball, yüksek tempolu, hızlı geçişli, agresif tam saha savunmaya dayalı, sezgisel ve yaratıcı hücum düzenine göre oynanan bir tarza sahiptir. Bu tarz, bir oyun sistemini vurgulamaz; ayrıca bir yaşam biçimini anlatır. Geleneksel basketbol oyununa göre kendince kurallar koyarak oyuna bir felsefe katmaktır. Bunlardan bazıları;

• Süreklilik gösteren doğaçlama bir transation ofense oynanır.
• Tam saha baskıyı bir refleks olarak değerlendirerek yapar.
• Set hücumu yerine sezgilerle oynanan doğaçlama oyunları oynar.
• ISO oyunlarını kişisel değil toplum için yapılan bireysel yaratıcılık olarak görür.
• Kendi içinde hücum süresini belirler. Örneğin top kazanıldığı andan itibaren hücum süresini 7 saniye olarak kullanır.
• Koçlar sadece antrenman yaptırmazlar, onlar ayrıca kültürel rehber ve yapılacak ritüelin yöneticisi olarak değerlendirilir

Rezball oynayan takımlar için verilen mesaj şudur:

Basketbol sadece bir oyun değildir. Baskı gören bir halkın direnerek kendini inşa ettiği kolektif bir ritüeldir.

Bu nedenle rezball sistemini anlamak için sadece oyun planı yetersiz kalır. Seyircilerdeki duygusal anlar, söylenen marşlar ve ritüellerin uygulanması oyuna anlam kazandırır.

Rezball sistemini oynayan takımlar bir şampiyonluğu hedeflemenin ötesinde kendini var etme biçimi olarak görür. Bunun için basketbolu bir oyun tarzı olarak değil, toplumsal hafıza olarak tanımlamaktır. Rezball Amerikan basketbol sisteminde görünmeyen ama derinden hissedilen bir oyundur. Çünkü;

• Her top çalma bir travmanın dışa vurumdur.
• Fastbreak umuda vurgudur.
• Ribaunt bir kimliği sahiplenme mücadelesidir.
• Her sayı kayıpların anılmasıdır.

Rezball oyununu hissetmek gerekir. Çünkü yaşayan bir toplum hafızasıdır. Oyunun ruhuna dair bir şeyler öğrenmek istiyorsak sahalara değil Kızılderili kasabalarında oynanan oyunlara bakmak gerekiyor. Burada basketbol değil hafızalar basketbol oynuyor.

Bir Navajo atasözü der ki; "sessiz ol, toprak seninle konuşacaktır."

Devamını Oku...