Basketbolda Hücum-Savunma Satrancı

 Basketbol üst seviyede artık yalnızca setlerle oynanan bir oyun değildir. Özellikle Euroleague düzeyinde kazanan takımlar, en iyi seti oynayanlar değil, rakibin savunma hamlesine en hızlı ve en doğru cevabı verebilenlerle oynuyor.

Bu noktada bu oyuna basketbolda hücum-savunma satrancı kavramı kullanılabilir. Bu yazıda:

• Hücum-savunma satrancı nedir?
• Yüksek post ve zayıf taraf katları bu satrancın neresinde yer alır?
• Euroleague düzeyinde hücum-savunma satrancı nasıl uygulanır?
• Altyapıda neden ve nasıl öğretilmelidir?

Sorularına yanıt arayan bir bakış açısıyla ele alacağım.

Basketbolda Hücum-Savunma Satrancı Nedir?

Basketbolda hücum-savunma satrancı, tek bir setin defalarca oynanması değildir. Bu kavram şunu anlatır:

• Hücum bir avantaj sağlar.
• Savunma bu avantajı okur.
• Savunma karşı hamle yapar.
• Hücum, bu karşı hamleyi önceden tahmin ederek ikinci bir hamleyle karşılık verir.

Yani oyun şu döngüyle ilerler:

Hamle → Karşı hamle → Karşı hamlenin cevabı

Euroleague seviyesinde hiçbir hücum, maç boyunca ilk haliyle sonuca gitmez. Kazanan koçlar yeni set çizmez; aynı fikri başka bir haliyle oynatır.

Neden Set Değil, Karar Üretme?

Set basketbolundan söz edildiğinde:

• Oyuncuyu bir kalıbın içinde tutar.
• Hücumu kontrol hissi verir.
• Hataları azaltır.

Ancak set oyunu bir noktadan sonra şunu doğurur:

• Ezber yapan oyuncu,
• Baskı altında çözüm üretememeyi,
• Üst seviyede tıkanan oyuncu doğurur.

Karar vererek üreten oyuncuysa:

• Savunmayı okur.
• Avantajı tanır.
• Oyunu yönlendirir.

Bundan dolayı üst seviye koçları set çalıştırmaz, karar üretme yolları inşa ederler.

Hücum-Savunma Satrancın Merkez Noktası

Adam adama savunmada temel ilke şudur: Top orta şeritte kalmasın. Bu nedenle:

• Topu kanada yönlendir.
• Orta şeride atılacak pasları ciddi şekilde tehdit et.

Bu noktada yüksek post, hücum için bir kırılma noktası haline gelir.

Yüksek Post Neden Değerlidir?

• Savunmanın topu yönlendirme ilkesini bozar.
• Help&Recover dengesini zorlar.
• Zayıf taraftan yapılan katlara alan açar.

Özellikle kanatlardan top yüksek posta geldiğinde savunmanın ikinci ve üçüncü yardımını zorlar.

Yüksek postta pas alan bir oyuncu ne kadar güçlü üçlü tehdit yaparsa, oyun da o kadar kolay açılır. Pas - Şut - Drive eşit derecede güçlü değilse üçlü tehdit yapısı devre dışı kalabilir.

Euroleague Basketbolunda Hücum-Savunma Satrancı Nasıl Oynanır?

Euroleague basketbolunda birçok takım, özellikle dar alanlarda yüksek post ve iç dış bağlantıları bilinçli kullanır. Örnek senaryoyu şöyle açıklayabilirim:

• Kanada pas zorlanır.
• Savunma orta şeridi kapatır.
• Zayıf taraftan yüksek posta kat yapılır.
• Burada pası alan oyuncu oyuna yön verir.

Burada önemli olan oynanan set değil; savunmanın neye tepki verdiğini okumaktır.

Savunmanın Tepkileri ve Hücumun Reaksiyonları

Savunma yüksek posta katı engellerse; hücum shalow kat ya da dribble hand off oynayabilir.

Savunma zayıf taraf katında switch yaparsa; hücum yüksek postta missmatch ya da kısa devrilme opsiyonu kullanabilir.

Savunma yardımı erken getirirse; hücum ekstra pas, skip pas ya da kısa köşeye bakma opsiyonuna sahip olur.

Bu çerçevede hücumun başarısı, oyuncuların doğru kararı ne kadar hızlı verdiğiyle bağlantılı olur.

Altyapıda Hücum-Savunma Satrancı Felsefesi Neden Kritiktir?

Bu yaklaşım genelde üst seviye işi sanılmakla birlikte aslında altyapıyla bağı çok yoğundur. Altyapıda basketbol oynanırken:

• Ezber bozulmazsa,
• Oyuncu hata yapmazsa,
• Oyuncunun karar almasına izin verilmezse üst seviye gelen oyunculardan üretkenlik olmaz.

U16 Seviyesindeki Yaklaşım Nasıl Olmalıdır?

• Bu konumda rakip neye tepki verdi?
• Bir sonraki hücumda aynı konumda neyi değiştirdik?

Sorularını sormalıyız. Bu sorular:

• Oyunu ezberden çıkarır.
• Oyunu okuyan oyuncular yetiştirir.

Read&React Basketbolu gibi sistemler bu yüzden altyapılarda gereklidir. Çünkü oyuncuya ne oynayacağını değil, neye bakacağını öğretir. Bu felsefe sahada direnç üretir. Ama şunu hatırlamakta da yarar vardır: Direnç beraberinde dönüşümü yaratır.

Unutmayın; kısa vadeli düzen, uzun vadeli oyuncu gelişiminin düşmanıdır.

Euroleague basketbolu gibi üst düzeye baktığımızda kazanan takımlar; ne karmaşık sete sahip olan ne de çok set opsiyonlarına sahip olan takımlardır. Kazanan takımlar, rakibin savunma hamlesine en hızlı yanıtı veren takımlardır.

Altyapıda bu bakış açısını inşa edebilirsek:

• Oyuncu oyunu anlar.
• Baskıdan kaçmaz.
• Üst seviyeye uyum sağlar.

Ve en önemlisi; basketbolu oynayan değil, okuyan oyuncular yetiştirebiliriz.

Paylaş: