Basketbolda oyuncu gelişimi denildiğinde çoğu koçun aklına ilk olarak hücum becerileri gelir. Özellikle U12 ve altı yaş gruplarında bu oyuncuların bireysel hücum tekniklerinin gelişimi önemlidir. Top sürme, pas, turnike ve şut gibi bazı hücum becerileri bu oyunuların gelecekteki basketbol kariyerlerini şekillendirir.
Savunma konusundaysa yapılan en büyük hata, oyunculara yaşlarından önce karmaşık savunma becerilerinin öğretilmesi yatmaktadır. Oysa küçük yaş gruplarında amaç savunmacı yetiştirmek değil, basketbol oynayabilen, oyunu anlayabilen çocuklar yetiştirmektir.
Yıllar önce basketbol insanı büyük usta Cihansever Yeşildağ'dan bir söz bu düşünce açımı şekillendirdi:
Savunma becerileri hemen öğrenilir ve gelişir. Bu yüzden acele etmeyin bireysel hücum becerilerini çalışın. Savunmayı vakti geldiğinde çalışın.
Edindiğim bu temel fikir, erken yaşlarda hücum becerilerine yapılan yatırımın uzun vadede oyuncu gelişimine katkı sağlamasında yatmaktadır.
Çocuklarda Hangi Savunma Becerileri?
Bana göre U12 seviyesindeki bir oyuncunun temel savunma eğitimi aşağıdaki becerilerden oluşması kafidir:
- Savunma duruşu
- Savunma kayması
- Topa baskı ilkeleri
- Temel box out becerisi
Bu yaş grubunda oyuncuların yardım savunması rotasyonları, hedge, switch, trap veya karmaşık takım savunması ilkelerini öğrenmelerinden çok, bireysel savunma temelleri öğrenmeleri önemlidir.
Savunma öğretiminde bir istisna yapılacaksa unun ribaunt konusu olduğuna inanıyorum. Çünkü savunma ribaundu alındığında hücuma geçiş başlar. Savunma ribaundu alan bir oyuncu;
- Top sürme becerisini kullanabilir,
- Hızlı hücumu başlatabilir,
- Pas verebilir,
- Açık alanda kararlar alabilir.
Dolayısıyla savunma ribaundu sadece bir savunma becerisi değil, aynı zamanda hücumun başlangıç noktasıdır diyebiliriz.
Oyuncuların Doğal Savunma Davranışlarına Müdahale Etmeli Miyiz?
Savunma duruşu, savunma kayması, back pedal ve box out birbirinden bağımsız beceriler değildir. Bunlar savunma zincirinin birer halkasıdır.
Oyuncu önce savunma duruşunu öğrenir. Daha sonra rakibinin önünde kalabilmek için kaymayı öğrenir. Rakip ile arasındaki mesafeyi korumak için de back pedal yapmaya başlar.
Şut atıldığındaysa rakibiyle temas kurarak box out yapıp ribaundu almaya çalışır. Tüm bu süreç topa sahip olmak amacıyla gerçekleşir.
Bundan dolayı savunma eğitimi verilirken bu becerilerin birbiriyle ilişkileri göz önünde tutulur.
Küçük yaş gruplarında oyuncular öğrenciler bazen öğretilmemiş savunma davranışlarını sergileyebilirler. Örneğin bir oyuncu doğal olarak yardım savunmasına gidip tekrar adamanı dönebiliyorsa, bu davranışa müdahale edilmemelidir.
Çünkü bu durum oyuncunun oyuncunun konumu sezgisel olarak okumaya başladığını ve savunma farkındalığı oluştuğunu gösterir. Bundan dolayı oyuncuların doğal olarak kendilerinin gösterdiği savunma davranışlarına müdahale edilmemelidir. Yalnızca oyuncuların savunma duruşu ve savunma kaymalarına değinilmelidir.
Back Pedal Nedir?
Back pedal, savunmacının geriye doğru kontrollü hareket ederek rakiple arasındaki mesafeyi koruyan bir savunma becerisidir. Back pedal becerisini savunmadan kaytarmak olarak değerlendirenler olabilir. Ancak doğru uygulanan back pedal, savunma pozisyonunu koruyarak gerektiği şekilde savunmayı ayarlamak için kullanılabilir.
- Savunma duruşunu koruma,
- Reaksiyon zamanı,
- Mesafe kontrolü,
- Topa baskı zamanlaması konularında back pedal becerisinin önemli katkıları vardır.
Back Pedal Becerileriyle Savunma Drilli
Bu drill özellikle U12 ve U14 seviyelerinde savunma duruşu, savunma kayması, topa baskı ve temel box out becerilerinin geliştirilmesi için kullanılabilecek etkili bir çalışmadır.
Drillin Kurulumu ve Uygulanması
- Dip çizgide 2 oyuncu eşleşir.
- Oyunculardan biri topa sahiptir.
- Diğer oyuncuysa topun karşısında savunma duruşundadır.
- Koçun sinyaliyle drill başlar.
- Toplu oyuncu dribling yapmadan öne doğru ilerler.
- Savunma oyuncusu savunma duruşunu koruyarak back pedal yapar.
- Toplu oyuncu arada sırada topu savunmacının sağ veya soluna atar. Savunmacı reaksiyon göstererek topu yakalayıp geri verir.
- Savunmacının elleri sürekli top üzerinde aktif olmalıdır.
- Toplu oyuncu belirli anlarda topu yukarıya atmalıdır. Bu durumda savunmacı toplu oyuncuyla temas kurup box out ve ribaunt yapar.
- Bu örüntüyle çalışma diğer dip çizgiye kadar devam eder.
Oyuncuların seviyelerine göre drill aşağıdaki şekilde zorlaştırılabilir:
- Toplu oyuncunun dribling yaparak ilerlemesi,
- Yön değiştirmesi,
- Tempo değiştirmesi,
- Topu farklı açılara atması,
- Savunmanın topa baskı yapacağı konumları yaratması,
- Box out sonrası hızlı hücuma çıkar gibi bir iki yüksek driblingle ilerleme yapılabilir.
Koç oyuncuların gelişimine bağlı olarak bu çalışmada farklı yaratıcılık hünerlerini konuşturabilir.
Güçlü Yönler
- Savunma duruşunu öğretir.
- Back pedal tekniğini geliştirir.
- Reaksiyon süresini geliştirir.
- Elin aktif kullanılmasını geliştirir.
- Temel box out becerisi gelişir.
- Oyuncuların savunma karakterleri gözlenir.
- Topa baskı yapma isteği yüksek olan oyuncuların keşfedilmesini sağlar.
Zayıf Yönler
- Uzun süre uygulandığında monoton hale gelir.
- Bazı oyuncular back pedal becerisini savunmadan kaçmak için kullanır.
- Oyun benzerliği olmayınca oyuna adaptesinde sorun yaşanır.
U12 seviyesinde savunma eğitiminin amacı karmaşık savunma becerileri değildir. Oyunculara temel bireysel alışkanlıkları kazandırmaktır.
Savunma duruşu, savunma kayması, back pedal ve box out becerileri bu sürecin yapı taşlarıdır.
Back pedal ile savunma becerileri drilliyse bu becerilerin öğretimi ve gözlemlenmesi için etkili bir araçtır. Oyuncuların savunma alışkanlıklarını geliştirmek, teknik düzeltmeler yapmak ve bireysel savunma karakterlerini gözlemlemek isteyen koçlar için faydalı bir çalışma olarak kullanılabilir.
